"Samen leren, thuis zelf doen"

Dit verhaal werd oorspronkelijk op 27 september 2024 opgetekend tijdens de revalidatie van Peter. Inmiddels is Peter weer thuis.

Anke (73) en Peter (68) kennen elkaar al meer dan 50 jaar, zijn 40 jaar getrouwd en hebben de laatste maanden beleefd als een achtbaan. Een achtbaan van het ene naar het andere onderzoek.

“Totdat duidelijk werd dat het om strottenhoofdkanker ging”, vertelt Anke.

“Je krijgt dan de keuze om je te laten opereren met alle bijkomende gevolgen of je ziet af van een operatie en zult nog maar enkele maanden leven. We hebben toen echt wel moeten nadenken over de kwaliteit van leven. Uiteindelijk hebben we gekozen voor een operatie.”

Na de operatie is Peter opgenomen in Plataan om te revalideren. Samen met logopediste Sofie oefent hij om te slikken, te praten én om de tracheostoma te verzorgen.

“Daar help ik Peter mee”, vertelt Anke trots. “Ik heb jaren in de zorg gewerkt waardoor ik dit aandurf.”

Peter kijkt trots en tevreden naar zijn vrouw en hij vindt het geweldig dat zij dit doet.

“We zijn al meer dan 50 jaar samen. Hebben ons altijd vrij gelaten in ons doen en laten, maar we staan wel voor elkaar klaar als het moet”, aldus Anke. “Ik mot geen man die me de hele dag claimt”, zegt ze lachend met een Dordrechts accent.

“Ja, jong… we komen van oorsprong uit Dordrecht, maar we wonen al 18 jaar in Echt. We zijn naar het zuiden gekomen omdat we in Susteren een eetcafé konden overnemen. We hebben altijd hard gewerkt en vonden dit een leuke uitdaging. Gelukkig zijn we net voor de coronatijd gestopt.”

Vanwege de reistijd en mobiliteit van Anke en in het kader van netwerkparticipatie heeft zij op de kamer bij Peter mogen slapen.

“Dat is echt van toegevoegde waarde. Je bent bij ieder zorgmoment aanwezig. Ik weet, zie en hoor wat er mis kan gaan met de tracheostoma en hoe ik hiermee om moet gaan als we straks weer thuis zijn.”

Samen met specialist ouderengeneeskunde Jules Houwers en logopedist Sofie Steerneman wordt hun verblijf in Plataan geëvalueerd.

“Het is fantastisch dat u als mantelzorger de druk op de zorg ontlast. En dat u er voor Peter bent, en zo minder beroep hoeft te doen op thuiszorg als u straks weer thuis bent”, vertelt Jules aan Anke.

“Vanaf het moment van inhuizen tot het vertrek komend weekend heeft Peter een aantal lekkages van zijn stemprothese gehad. Doordat Anke hierbij was, heb ik haar ook kunnen laten zien wat ze in zo’n geval moet doen. Leerzame praktijkoefeningen. Dat is het grote voordeel dat Anke tijdens het hele revalidatietraject erbij was”, vult Sofie aan.

“Af en toe zegt Sofie dat ik mijn mond moet houden”, vertelt Anke lachend. “Het is de bedoeling dat Peter zelf meer gaat praten. Omdat hij er moeite mee heeft, neem ik het onbewust over en ga ik voor hem vertellen. Dan krijg ik een blik van Sofie waardoor ik me realiseer: hou je mond…”

“Zaterdag mogen we naar huis. We kijken terug op een hele fijne periode bij Plataan. De begeleiding, het contact met alle Sevagram-professionals en de samenwerking met het ziekenhuis (MUMC) hebben ervoor gezorgd dat Peter goed gerevalideerd is.”

Vanuit het ziekenhuis worden ook lotgenotenbijeenkomsten georganiseerd. “Wellicht iets om ook binnen Plataan te gaan regelen”, geeft Anke aan als tip.

Anke en Peter zijn sportievelingen. Ze sporten en bewegen zoveel mogelijk.

“Peter is zelfs profvoetballer geweest bij zowel FC Dordrecht alsook bij Feyenoord”, vertelt Anke trots.

Peter begint te glunderen, terugdenkend aan de mooie tijd van voetballen, stappen en Anke leren kennen in de kroeg.

“In die tijd had je nog geen Tinder”, vertelt Anke lachend. “Toen moest je nog lijfelijk op ‘jacht’.”

Peter is vijf jaar jonger dan Anke, waarop lacherig wordt verteld dat ze met een jonge god is getrouwd.

Zelfzorg in de praktijk

Het verhaal van Anke en Peter laat zien wat zelfzorg in de praktijk kan betekenen. Tijdens Peters revalidatie kreeg Anke niet alleen uitleg, maar kon zij meekijken, oefenen en leren hoe zij de tracheostoma verzorgt en wat zij kan doen wanneer er problemen ontstaan.

Zo wordt kennis van zorgprofessionals overgedragen aan patiënt en mantelzorger. Dat geeft vertrouwen en maakt het mogelijk om ook thuis meer zelf te doen.

Dat is waar de Academie voor Zelfzorg voor staat: mensen de kennis, vaardigheden en het vertrouwen geven om zelf te doen wat zij zelf kunnen. Meer regie voor mensen en meer ruimte voor professionele zorg waar die echt nodig is.